Na Opactwo Pocysterskie w Krzeszowie trafiłem zupełnie przypadkiem i nie planowałem wcześniej odwiedzić tego miejsca. Wracałem akurat ze zwiedzania Twierdzy Srebrna Góra i chciałem zrobić zakupy. Wpisałem w nawigacji Dino. Gdy dotarłem na miejsce i wysiadłem z samochodu, zobaczyłem jedną z najpiękniejszych świątyń w Polsce. Zrobiła na mnie takie wrażenie, że następnego dnia zmieniłem swoje plany i specjalnie przyjechałem zwiedzić to miejsce.
Warto wiedzieć TL:DR:
— Krzeszów leży na południu Dolnego Śląska, niedaleko granicy z Czechami;
— na miejscu jest duży, płatny parking – zwykle bez stresu z miejscem;
— bilety kupisz w kasie na miejscu (raczej bez kolejek i braków);
— na spokojne zwiedzanie całego kompleksu zarezerwuj ok. 4 godziny;
— zwiedza się trasą z audioprzewodnikiem i strzałkami, więc trudno się zgubić;
— w bilecie masz: Bazylikę Wniebowzięcia NMP, „Śląską Kaplicę Sykstyńską”, Mauzoleum Piastów Śląskich, kaplicę Marii Magdaleny z zabytkowym cmentarzem, Studnię Książęcą i podziemia;
— wieża widokowa + strych są tylko w lipcu i sierpniu (71 m i ponad 200 schodów);
— ceny (01.2025): normalny 30 zł, ulgowy 25 zł, dziecięcy 20 zł;
— opcjonalnie: dodatkowe zwiedzanie organów Michaela Englera (ponad 300 lat) – fajna rzecz dla ciekawych „od kuchni”.
Jak wygląda zwiedzanie Opactwa Pocysterskiego i Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej w Krzeszowie?
Opactwo znajduje się w południowej części województwa dolnośląskiego, niedaleko granicy z Czechami. Dojedziemy tam w mniej niż godzinę z takich miejscowości jak Karpacz, Jelenia Góra, Szklarska Poręba, Wałbrzych czy Świdnica. Na miejscu znajdziemy duży, płatny parking, na którym raczej na pewno uda się zaparkować.
Bilety kupujemy na miejscu w kasie. Nie powinno być żadnych problemów z ich dostępnością.
Na zwiedzanie całego obiektu sugeruję przeznaczyć około 4h i wybierając bilet turystyczny będziemy mogli zwiedzić cały obiekt z audio przewodnikiem, w skład trasy wchodzi:
- kościół klasztorny pw. Wniebowzięcia NMP;
- śląska Kaplica Sykstyńska;
- Mauzoleum Piastów Śląskich;
- kaplica Marii Magdaleny wraz z terenem zabytkowego cmentarza;
- Studnia Książęca oraz Aleja Książąt;
- podziemia klasztorne.
Dodatkowo w lipcu i sierpniu możliwe jest odwiedzenie wieży widokowej oraz strychu kościoła. Wieża ma 71m i do pokonania jest ponad 200 stopni.
Koszt biletu to (aktualizacja 01.2025):
Normalny: 30 zł / os.
Ulgowy: 25 zł / os.
Dziecięcy: 20 zł / os.
Zwiedzanie jest możliwe (aktualizacja 01.2025):
1 maja – do 15 października w godzinach od 900 – 1700;
od 16 października do 30 kwietnia w godzinach od 900 – 1500
W Krzeszowie można również zwiedzić… organy
„Dotknij Englera” to wyjątkowa propozycja dla tych, którzy chcą zajrzeć tam, gdzie zwykle wstęp mają tylko organiści i organmistrzowie. Podczas prezentacji zasiądziesz przy klawiaturze i wejdziesz do wnętrza instrumentu, poznając jego mechanikę, brzmienie i kulisy pracy organisty – dosłownie krok po kroku, wśród piszczałek i drewnianych konstrukcji.
Jest to najprawdopodobniej jedyna tego typu atrakcja dostępna w Europie.
Organy Michaela Englera
Krzeszowskie organy mają ponad 300 lat. Powstały w latach 1732–1736 w pracowni Michael Engler i do dziś zachowały się w 95% w oryginalnej substancji. Instrument imponuje rozmachem i precyzją:
- 2690 grających piszczałek;
- 50 rejestrów;
- 3 manuały + klawiatura pedałowa;
- rozbudowane wnętrze z korytarzami i klatkami schodowymi, ułatwiającymi strojenie i konserwację.
Bezpośrednie wejście do środka pozwala zrozumieć, dlaczego organy Englera uznawane są za jedne z najwybitniejszych w Europie.
Zwiedzanie jest możliwe (aktualizacja 01.2025):
Codziennie w lipcu i sierpniu w ramach Letnich Koncertów Organowych godz. 11:00 i 13:00 – kościół klasztorny.
Przez cały rok – po wcześniejszym umówieniu zwiedzania w Biurze Obsługi
Koszt biletu to (aktualizacja 01.2025):
Normalny: 15 zł / os.
Ulgowy: 15 zł / os.
Dziecięcy: 15 zł / os.
Zwiedzanie Bazyliki Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Krzeszowie
Zwiedzanie rozpocząłem od zakupu biletu i zorientowania się, jak wygląda trasa zwiedzania. Niestety okazało się, że nie mogę tego dnia wejść na wieżę widokową, a bardzo mi na tym zależało. Byłem pod koniec maja, a zwiedzanie tej części jest możliwe tylko w lipcu i sierpniu. Dostałem jednak mapkę z wyznaczoną trasą zwiedzania oraz audioprzewodnik. Rozpocząłem zwiedzanie od Bazyliki i udałem się w jej kierunku.
Zwiedzanie polega na przechodzeniu pomiędzy oznaczonymi punktami, przy których włącza się odpowiedni rozdział audioprzewodnika. Sugeruję poruszanie się między nimi w wyznaczonej kolejności, podążając za strzałkami.
Bazylika Mniejsza pw. Wniebowzięcia NMP w Krzeszowie to największa barokowa świątynia Śląska (kubatura 118 210 m³). Została wzniesiona w latach 1728–1735 z fundacji opata Innocentego Fritscha, a konsekrowana 3 lipca 1735 r. Zaprojektowana została jako symboliczna świątynia jerozolimska, z zachowanym planem krzyża i transeptem (rzadkość w baroku śląskim). Nowa barokowa bazylika symbolicznie wyrasta z gotyckiego kościoła, którego materiał użyto w fundamentach.
Na zewnątrz widzimy monumentalną fasadę (71 m wysokości) z rozbudowanym programem teologicznym i cytatami biblijnymi. O ile kościół z zewnątrz robi niesamowite wrażenie, to wnętrze dosłownie ścina z nóg.
Wnętrze to przykład sztuki komplementarnej – połączenie architektury, rzeźby i malarstwa najwyższej klasy. Można znaleźć tu dzieła wybitnych artystów baroku, m.in. Petera Brandla, Feliksa Schefflera i Ferdynanda Brokoffa.
Najstarszy obraz maryjny w Polsce
Będąc w Bazylice, warto zwrócić szczególną uwagę na ikonę Matki Bożej Łaskawej (Pani Krzeszowskiej), datowaną na XIII w. Jest to najstarszy wizerunek Maryi znajdujący się w Polsce.
Ikony należą do najcenniejszych obrazów w Polsce, ich listę znajdziesz tutaj.
Ikona znajduje się poniżej głównego obrazu, w dolnej części ołtarza.
Dominanta wnętrza: 24-metrowy ołtarz główny z obrazem Wniebowzięcie NMP autorstwa Brandla.
Zwiedzanie Śląskiej Kaplicy Sykstyńskiej
Po skończeniu zwiedzania Bazyliki, wychodząc z niej, skręciłem w prawo i udałem się do Śląskiej Kaplicy Sykstyńskiej, a dokładniej do kościoła brackiego pw. św. Józefa w Krzeszowie, który wzniesiono w latach 1690–1696 z inicjatywy opata Bernarda Rosy. Świątynia bywa nazywana „śląską Kaplicą Sykstyńską” ze względu na skalę i jakość malowideł.
To, na co należy zwrócić uwagę w tym miejscu, to monumentalny cykl ponad 50 fresków autorstwa Michaela Willmanna. Jest to największy zespół fresków w Europie na północ od Alp. W freskach artysta umieścił trzy autoportrety, ukazujące jego duchową przemianę. Tematyka fresków skupia się na roli św. Józefa w dziele Odkupienia. Cykl podzielony jest na trzy części: Przodkowie Świętej Rodziny, 7 radości św. Józefa oraz 7 smutków św. Józefa.
Zwiedzanie Mauzoleum Piastów Śląskich
Kolejnym etapem zwiedzania było Mauzoleum Piastów Śląskich. Aby się tam dostać, należy wrócić w stronę Bazyliki, ponieważ mauzoleum znajduje się na jej tyłach. Wejście znajduje się obok kasy biletowej – trzeba ją minąć i obejść Bazylikę.
Samo Mauzoleum Piastów Śląskich to jedno z największych mauzoleów w Europie i miejsce spoczynku fundatorów opactwa oraz książąt piastowskich. Pochowani tu zostali m.in. Bolko I Surowy, Bernard Stały i Bolko II Mały (ostatni z dynastii). We wspólnej trumnie spoczywają także Henryk I i Henryk II z linii jaworskiej.
Mimo funeralnej funkcji, wnętrze wyraża eschatologiczną radość poprzez światło, złoto i bogate stiuki. Mauzoleum zaprojektowano razem z bazyliką – zachowana została złota proporcja między długością świątyni a wysokością wież.
Freski wykonał Jerzy Wilhelm Neunhertz, obrazy ołtarzowe Feliks Antoni Scheffler. Dekoracje stiukowe są dziełem włoskiego artysty Ignacego Alberta Provisore.
Zwiedzanie kaplicy Marii Magdaleny wraz z terenem zabytkowego cmentarza
Kolejnym etapem było zwiedzanie kaplicy Marii Magdaleny wraz z terenem zabytkowego cmentarza. Cmentarz znajduje się naprzeciw wyjścia z mauzoleum, a jego drugą część można zobaczyć, schodząc schodkami po prawej stronie. Tam też znajduje się kaplica Marii Magdaleny.
Cmentarz znajduje się na przeciwko wyjścia z Mauzoleum, a jego drugą część można zobaczyć schodząc schodkami po prawej. Tam też znajduje się kaplica Marii Magdaleny.
Kaplica ma prostokątny plan, dwuspadowy dach i sygnaturkę z krzyżem maltańskim. We wnętrzu znajduje się ołtarz z 1740 r. z obrazem Feliksa Antoniego Schefflera, przedstawiającym pokutującą Marię Magdalenę.
W środku znajduje się Grób Pański, będący XXXII stacją Kalwarii Krzeszowskiej. Składa się on z dwóch komór: przedsionka anioła oraz właściwego grobu. W grobie znajdowała się figura Chrystusa autorstwa Jerzego Schröttera (1678 r.). Ściany zdobią freski Jerzego Neunhertza z motywami śpiących rycerzy oraz Arma Christi.
Zwiedzanie Studni Książęcej oraz podziemi Bazyliki
Idąc dalej, natknąć się możemy na dwa ostatnie elementy: Studnię Książęcą oraz podziemia Bazyliki.
Sama studnia, jak i podziemia, nie robią dużego wrażenia i są to zdecydowanie najmniej ciekawe miejsca do zobaczenia. Na tym etapie byłem chyba jedyną osobą, która je odwiedzała. O ile wcześniej obok mnie zwiedzała spora grupa ludzi, to tutaj nikt się już nie zapędził. Do podziemi sugeruję nie wybierać się samemu – jest to miejsce, w którym wieje grozą.
