W tym wpisie utworzyłem listę najlepszych i najciekawszych wodospadów w Polsce. Podzieliłem je na dwie grupy. W pierwszej zamieściłem listę najlepszych wodospadów w Polsce, które moim zdaniem naprawdę warto odwiedzić. W drugiej grupie znalazły się pozostałe wodospady, które również można odwiedzić, ale znalazły się w zestawieniu jako ciekawostka.
Muszę jednak zaznaczyć, że na liście znajduje się bardzo dużo wodospadów, które z technicznego punktu widzenia nie są wodospadami. Niektóre z nich nawet nie nazywają się wodospadami. Prawdziwy wodospad to naturalna formacja, w miejscu, w którym woda opada pionowo lub bardzo stromo.
Przyjęło się jednak, że wodospadem nazywamy wszystkie te miejsca, które wyglądają jak wodospad. Tak naprawdę wystarczy mały uskok albo kaskada, by miejsce mogło być ogłoszone wodospadem. Dlatego też wielu moich czytelników może być zaskoczonych, że znalazłem ponad 50 takich miejsc a lista ciągle się powiększa.
Zapraszam do zapoznania się z listą wodospadów, które odwiedziłem
Dziki Wodospad na Łomnicy (Karpacz, Karkonosze)
Przeczytaj wpis Dziki Wodospad na Łomnicy
Dziki Wodospad o wysokości ok. 4 m to jedna z najważniejszych atrakcji Karpacza, znajdująca się w jego górnej części, przy ul. Olimpijskiej. W pobliżu znajdują się skocznia „Orlinek”, wyciąg na Kopę oraz punkt antygrawitacyjny. Wodospad leży przy żółtym szlaku, a także niedaleko czarnego oraz czerwonego szlaku na Śnieżkę. W okolicy znajdują się płatne parkingi.
Jego nazwa może być myląca, ponieważ wodospad jest dziełem człowieka. Przydomek „dziki” odnosi się raczej do otoczenia, które nie jest w żaden sposób zagospodarowane. Po obu brzegach znajduje się las oraz kamienie, na których turyści robią sobie zdjęcia i odpoczywają. Jest to również znana w Polsce miejscówka do morsowania.
Zapora na Łomnicy (Karpacz, Karkonosze)
Przeczytaj wpis Zapora na Łomnicy w Karpaczu.
Zapora na Łomnicy w Karpaczu to popularna atrakcja oraz świetne miejsce na odpoczynek. W okolicy znajdują się ławeczki oraz polany, na których można wypocząć. Sama zapora powstała w latach 1910–1915 po dużej powodzi z 1897 r., która zalała miasto. Jej skuteczność została potwierdzona podczas powodzi tysiąclecia w 1997 r. Zapora z jednej strony utworzyła niewielkie jeziorko zaporowe, przy którym znajdują się tereny spacerowe oraz bary i restauracje. Z drugiej strony widoczne są spady wody, które można uznać za przypominające wodospad.
Korona zapory ma 105 m długości i jest udostępniona do spacerów. Prowadzi nią Główny Szlak Sudecki, a czerwonym szlakiem można dotrzeć na Karpatkę (726 m n.p.m.) — spacer o długości ok. 1,5 km. Przy zaporze znajduje się park z pomnikiem Ducha Gór, a w niewielkiej odległości także główny deptak w Karpaczu.
Wodospad na Wirynce w Łęczycy p. Poznaniem
Przeczytaj wpis nt. Wodospad na Wirynce w Łęczycy.
Ten niewielki wodospad na rzece Wirynce, o spadzie z wysokości około 2 metrów, to prawdziwa perełka na mapie Polski. Jest to najprawdopodobniej najdalej wysunięty na północ wodospad w kraju, a dodatkowo znajduje się pod Poznaniem w miejscowości Łęczyca, przy ul. Polnej.
Wodospad w Łęczycy to miejsce, przy którym odpoczniesz i się zrelaksujesz. W okolicy znajduje się niewielki parking, altanka oraz schody prowadzące w bezpośrednie sąsiedztwo wodospadu. Jeśli jesteś z Poznania, to zdecydowanie miejsce warte odwiedzenia. Sam wodospad leży na granicy Wielkopolskiego Parku Narodowego, jednak nie jest jego częścią.
Zapraszam do zapoznania się z listą wodospadów, których jeszcze nie odwiedziłem
Wodospad Kwisa w Świeradowie-Zdroju
— sztucznie utworzona kaskada o wysokości ok. 4 m;
— wodospad na rzece Kwisie, wodospad znajduje się w Świeradów-Zdrój, przy drodze w kierunku Szklarskiej Poręby;
— atrakcja jest bezpłatna i dostępna przez cały rok;
— miejsce popularne zarówno latem, jak i zimą, znane z morsowania (łatwe wejście i wyjście z wody);
— dojazd samochodem: skręt w las przy tartaku, następnie ok. 150–200 m pieszo;
— alternatywa: dojście piesze z centrum Świeradowa-Zdroju (ok. 5 km);
— oznakowanie w terenie jest ograniczone – zalecana mapa lub offline GPS;
— idealne miejsce fotograficzne, szczególnie po deszczu i wiosną;
— w pobliżu przebiega nowa ścieżka turystyczna „Trzy Wodospady” (ok. 3 km), prowadząca wzdłuż rzeki Kwisy do trzech wodospadów.
Wodospad Szklarki w Karkonoszach (okolice Szklarskiej Poręby)
— wysokość ok. 13 m;
— wodospad znajduje się w eksklawie Karkonoskiego Parku Narodowego (KPN), w rejonie Piechowic / przed wjazdem do Szklarskiej Poręby;
— dojście od parkingu zajmuje ok. 15 minut (ok. 400 m);
— parking jest bezpłatny, natomiast wstęp na teren KPN jest płatny;
— trasa do wodospadu jest przystosowana dla osób z niepełnosprawnościami (m.in. wygodna droga i platforma widokowa);
— można wejść z psem, ale wyłącznie na smyczy;
— wodospad tworzy potok Szklarka;
— przy wodospadzie znajduje się małe schronisko PTTK „Kochanówka”, gdzie można zrobić krótki postój.
Wodospad Kamieńczyka (Szklarska Poręba, Karkonosze)
— łączna wysokość ok. 27 m (3 kaskady);
— wodospad znajduje się w Karkonoszach, w rejonie Szklarskiej Poręby (teren Karkonoskiego Parku Narodowego);
— wstęp na teren KPN jest płatny, a dodatkowo płatne jest zejście do Wąwozu Kamieńczyka (zwiedzanie „od dołu”);
— wodospad tworzy potok Kamieńczyk, który spada do wąskiego Wąwozu Kamieńczyka;
— do wodospadu prowadzi szlak w stronę Jakuszyc / Szrenicy; najwygodniej startować z parkingu przy drodze wylotowej na Jakuszyce;
— dojście piesze zależnie od wariantu: ok. 1,5–2 h w jedną stronę (część trasy łagodna, końcówka bardziej stroma i kamienista);
— zejście do wąwozu odbywa się w kasku ochronnym (wydawanym na miejscu przy wejściu);
— przy wodospadzie znajduje się schronisko „Kamieńczyk” (miejsce na odpoczynek) oraz punkt widokowy „z góry”, a „z dołu” ogląda się kaskady z podestów w wąwozie.
Wodospad Podgórnej w Przesiece (gmina Podgórzyn)
— wysokość ok. 10 m (potrójna kaskada);
— wodospad znajduje się w Przesiece (gmina Podgórzyn), na potoku Podgórna;
— położony na wys. ok. 547 m n.p.m., w otulinie Karkonoskiego Parku Narodowego;
— dojście z parkingu w Przesiece (ul. Karkonoska) zajmuje ok. 35 minut;
— alternatywnie: dojście od ogrodu japońskiego Siruwia (Mała Japonia) ok. 15 minut / ok. 1,1 km (trasa w dół);
— wstęp bezpłatny (teren przy wodospadzie) i dostępny przez cały rok;
— przy wodospadzie są miejsca do odpoczynku/pikniku oraz mostek/punkt widokowy;
— szlak jest łatwy, ale kamienisty i z korzeniami – raczej nie dla wózków;
— to popularne miejsce morsowania – łatwo spotkać miłośników zimnych kąpieli.
Wielka Siklawa (Tatry Wysokie)
— najwyższy wodospad w Polsce, wysokość progu ok. 65–70 m;
— wodospad znajduje się w Tatrach Wysokich, na granicy Doliny Roztoki i Doliny Pięciu Stawów Polskich;
— położony na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego (obowiązują bilety wstępu);
— wodospad tworzy potok Roztoka, wypływający z Wielkiego Stawu Polskiego;
— kaskady spadają szerokim, nachylonym progiem skalnym (ok. 35°), często trzema strugami;
— dojście piesze najpopularniejszą trasą: Palenica Białczańska → Wodogrzmoty Mickiewicza → Dolina Roztoki (ok. 2,5–3 h w jedną stronę);
— alternatywne dojścia prowadzą m.in. od strony Morskiego Oka lub przez wysokogórskie przełęcze (Zawrat, Krzyżne);
— szlak nie jest technicznie trudny, ale długi i miejscami śliski (w pobliżu wodospadu tzw. Danielki – wygładzenia polodowcowe);
— zimą przejście bezpośrednio przy wodospadzie niezalecane ze względu na zagrożenie lawinowe;
— wodospad najlepiej prezentuje się po opadach deszczu i w słoneczne dni (częste tęcze w mgiełce wodnej);
— w pobliżu znajduje się Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich – najwyżej położone schronisko górskie w Polsce;
— to jedna z najbardziej rozpoznawalnych i najczęściej odwiedzanych atrakcji polskich Tatr.
Wodogrzmoty Mickiewicza (Tatry Wysokie, szlak na Morskie Oko)
— zespół kilku kaskad na potoku Roztoka (dopływ Białki), z których 3 największe to: Wyżni, Pośredni i Niżni Wodogrzmot;
— lokalizacja: przy Drodze Oswalda Balzera na trasie Palenica Białczańska – Morskie Oko, w miejscu „zejścia” Dolina Roztoki → Dolina Białki;
— wysokość kaskad: ok. 3–10 m (najbardziej widoczny jest Pośredni);
— wysokość terenu: ok. 1100 m n.p.m.;
— dojście: bardzo łatwe, głównie asfaltową drogą – ok. 35–50 min z Palenicy Białczańskiej (w jedną stronę);
— widok: najpopularniejszy punkt to kamienny most nad potokiem – z niego najlepiej widać Pośredni Wodogrzmot (pozostałe są słabiej widoczne / niedostępne z bliska);
— koszty: same wodospady „po drodze” są łatwo dostępne, ale teren jest w obrębie TPN – obowiązuje bilet wstępu do parku;
— logistyka: start najczęściej z parkingu Palenica Białczańska (zwykle płatny); dojazd także busami z Zakopanego;
— węzeł szlaków: przy wodogrzmotach krzyżują się trasy – czerwony (m.in. w stronę Morskiego Oka / Palenicy) oraz zielony (w stronę Schroniska Roztoka i Dolina Pięciu Stawów Polskich);
— udogodnienia: w okolicy bywają ławki/stoły i toalety przenośne (sezonowo różnie), miejsce dobre na krótki postój;
— bezpieczeństwo: po deszczu i zimą bywa ślisko, a zimą w rejonie mostu zdarzają się niebezpieczne warunki (ostrożność!);
— atrakcje „przy okazji”: świetny przystanek w drodze na Morskie Oko, do Schroniska Roztoka lub dalej do Dolina Pięciu Stawów.
Wodospad Siklawica (Dolina Strążyska, Zakopane)
— wysokość wodospadu ok. 23 m (dwie kaskady: ok. 13 m + 10 m);
— wodospad tworzy Potok Strążyski;
— położenie: Dolina Strążyska, pod północną ścianą Giewontu (ok. 1100 m n.p.m.);
— dojście: z Polany Strążyskiej prowadzi krótki żółty szlak (ok. 10 min, ok. 0,5 km);
— ścieżka na końcówce jest kamienista i śliska po deszczu — warto mieć dobre buty;
— można podejść bardzo blisko pod ścianę wodospadu, dlatego w sezonie bywa mocno oblegany;
— miejsce idealne na krótki przystanek: dużo głazów do siedzenia, często ludzie moczą nogi w wodzie;
— wycieczka odbywa się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego — wstęp do parku jest płatny;
— opcja spacerowa i „rodzinna” do Doliny Strążyskiej, ale wózek zwykle kończy się na polanie (odcinek do wodospadu jest trudniejszy dla kół).
Wodospad Wilczki w Międzygórzu (Masyw Śnieżnika)
— wysokość ok. 22 m (drugi co do wysokości wodospad w polskich Sudetach);
— wodospad znajduje się w Międzygórzu, na potoku Wilczka, na terenie Rezerwatu Przyrody „Wodospad Wilczki” (Śnieżnicki Park Krajobrazowy);
— dojście jest krótkie i spacerowe (najczęściej ok. 10 minut z okolic parkingów / centrum);
— atrakcja jest bezpłatna i dostępna w terenie przez cały rok (najlepszy efekt po deszczu, zimą bywa lodospad);
— teren jest dobrze zagospodarowany: tarasy/punkty widokowe, barierki, schody i ścieżki po obu stronach „kanionu”;
— kanion za wodospadem bywa nazywany „kanionem amerykańskim” (wąski, skalny przełom);
— parkingi: najwygodniej celować w miejsca przy wjeździe/centrum Międzygórza; przy samym podejściu spotyka się parkingi płatne (np. stawka godzinowa ok. 5 zł/h w zależności od miejsca);
— na miejscu zwykle da się obejść punkty widokowe „w pętli” w 20–40 minut (z przystankami na zdjęcia);
— bezpieczeństwo: schody i kamienie potrafią być śliskie po deszczu i zimą – warto mieć buty z dobrą podeszwą;
— w pobliżu: czerwony szlak (Główny Szlak Sudecki), wycieczki w stronę Iglicznej i Śnieżnika, a dla rodzin często też Ogród Bajek w Międzygórzu.
Wodospad Zaskalnik (Szczawnica, Beskid Sądecki)
— niewielki, ale bardzo malowniczy wodospad o wysokości ok. 5 m;
— wodospad znajduje się w dzielnicy Sewerynówka w Szczawnicy, w dolinie Sopotnickiego Potoku;
— położony na wys. ok. 550 m n.p.m., na pograniczu Beskidu Sądeckiego i Pienin (formalnie poza Pieninami);
— dojście piesze ze Szczawnicy: ok. 40–60 min niebieskim szlakiem (trasa łatwa, asfaltowa);
— możliwy dojazd samochodem niemal pod sam wodospad (parking kilkanaście metrów dalej);
— alternatywa: ciuchcia turystyczna, trasa rowerowa lub spacer z wózkiem;
— pod wodospadem znajduje się naturalna niecka/basen, popularna latem do moczenia nóg;
— teren wokół sprzyja piknikowi i odpoczynkowi (łąka powyżej wodospadu, łagodne otoczenie);
— zejście bezpośrednio pod próg bywa śliskie po deszczu – zalecana ostrożność;
— wodospad najlepiej prezentuje się po większych opadach, zimą tworzy się niewielki lodospad;
— w pobliżu przebiegają szlaki w kierunku Bacówki PTTK pod Bereśnikiem oraz Przehyby;
— atrakcja bezpłatna, dostępna przez cały rok i odpowiednia także dla rodzin z dziećmi.
Wodospad Szepit (Zatwarnica, Bieszczady)
— najwyższy wodospad w Bieszczadach, o łącznej wysokości ok. 8 m;
— wodospad tworzy potok Hylaty (zwany też Szepit), spływający z rejonu Połoniny Wetlińskiej;
— składa się z kilku kaskad ułożonych na progach z piaskowców i łupków (nie jest jednym pionowym spadem);
— położony na południe od wsi Zatwarnica, w leśnym, dzikim otoczeniu;
— w 1998 r. uznany za pomnik przyrody nieożywionej;
— dojście piesze z Zatwarnicy ścieżką przyrodniczo-historyczną „Hylaty” (znaki zielone);
— długość trasy: ok. 1,4–1,5 km w jedną stronę, czas przejścia 25–30 min;
— trasa łatwa, bez podejść, odpowiednia także dla rodzin z dziećmi;
— przy wodospadzie wykonano metalowe schody, barierki, platformę widokową i ławki;
— wodospad najlepiej prezentuje się po opadach deszczu, gdy kaskady są najbardziej efektowne;
— ciekawostka: pierwotnie wodospad znajdował się ok. 30 m niżej, a jego przesunięcie było skutkiem wydobycia kamienia podczas budowy drogi w latach 60. XX w.;
— atrakcja bezpłatna, dostępna przez cały rok (zimą przy oblodzeniu wymagana ostrożność).
Podziemny wodospad w Złotym Stoku (Dolny Śląsk)
— jedyny udostępniony do zwiedzania podziemny wodospad w Polsce;
— znajduje się ok. 23 m pod powierzchnią ziemi, w dawnej kopalni złota i arsenu;
— zlokalizowany w Czarnej Sztolni, będącej częścią turystycznej trasy kopalni;
— wysokość wodospadu podawana w źródłach: ok. 8–10 m;
— wodospad powstał naturalnie, jedyną ingerencją człowieka jest efektowne podświetlenie;
— dostępny wyłącznie podczas zwiedzania z przewodnikiem;
— temperatura pod ziemią przez cały rok wynosi ok. 7–10°C (wymagane cieplejsze ubranie);
— kompleks funkcjonuje jako atrakcja turystyczna od 1996 roku;
— historia wydobycia złota w Złotym Stoku sięga średniowiecza, kopalnię zamknięto w 1961 r.;
— czas zwiedzania w zależności od wybranego wariantu: ok. 1,5–3,5 godz.;
— obiekt dostępny cały rok, niezależnie od pogody;
— w pobliżu znajduje się bezpłatny parking;
— atrakcja odpowiednia także dla rodzin z dziećmi (z wyjątkiem wybranych aktywności).
Wodospad „Wiślańska Niagara” (Wisła Czarne, Beskid Śląski)
— sztuczny wodospad o wysokości ok. 8 m, wybudowany w latach 50. XX wieku;
— znajduje się w Wiśle Czarne, przy ul. Czarne (dojazd szosą z centrum Wisły w kierunku Jeziora Czerniańskiego) — po prawej stronie drogi;
— wodospad powstał na potoku Wisełka, który tworzy się poniżej połączenia Białej i Czarnej Wisełki (spływających z rejonu Baraniej Góry);
— w bezpośrednim sąsiedztwie widać przepławki, czyli system małych progów ułatwiających rybom wędrówkę wzdłuż cieku;
— miejsce ma walor „u źródeł Wisły”: nieco niżej Wisełka łączy się z potokiem Malinka i od tego punktu zaczyna się rzeka Wisła;
— dojście jest bardzo proste, bez trudności terenowych — idealne na krótki spacer, rodzinny wypad lub szybki przystanek „po drodze”;
— wstęp bezpłatny, dostępne przez cały rok;
— przy zaporach znajdują się parkingi (w okolicy wodospadu parking bywa po drugiej stronie ulicy);
— warto połączyć wizytę z dużą Zaporą w Wiśle Czarne i spacerem wokół Jeziora Czerniańskiego;
— czas na zobaczenie obu zapór i spacer przy zbiorniku: ok. 1–3 godz. (zależnie od tempa i liczby przystanków);
— w pobliżu (ok. 10 minut spacerem) znajduje się drewniany taras widokowy — popularne miejsce do zdjęć;
— okolica jest dobra na dłuższy postój: obok znajduje się m.in. osada gospodarcza „U początków Wisły”, a w niedalekiej odległości karczma „Drewutnia”;
— teren jest dobrym punktem startowym w kierunku Doliny Białej Wisełki, Zameczku Prezydenta RP i dalej na Baranią Górę.
Wodospad w Sopotni Wielkiej (Beskid Żywiecki)
— najwyższy wodospad w polskich Beskidach, wysokość ok. 10 m;
— znajduje się w centrum miejscowości Sopotnia Wielka (gmina Jeleśnia, powiat żywiecki, woj. śląskie);
— wodospad położony jest na potoku Sopotnia Wielka, na wysokości ok. 620 m n.p.m.;
— potok ma głęboko wcięte, kamieniste koryto (poniżej wodospadu nawet 12–15 m), zbudowane z piaskowców;
— próg wodospadu ma ok. 15 m długości, a pod nim wykształcił się kocioł eworsyjny o głębokości ok. 5 m;
— jest rzadkim przykładem wodospadu kataklinalnego (warstwy skalne opadają w tym samym kierunku co nurt wody);
— na dnie kotła znajdują się ostre, skośnie ustawione płyty skalne oraz silne wiry — obowiązuje zakaz kąpieli (realne zagrożenie życia);
— wodospad objęty jest ochroną prawną jako pomnik przyrody od 1964 roku;
— bardzo łatwo dostępny — położony tuż pod mostem, kilka minut pieszo od drogi i parkingów;
— przy wodospadzie znajdują się ławki i miejsca do krótkiego odpoczynku;
— atrakcyjny przez cały rok, szczególnie efektowny po intensywnych opadach;
— z Sopotni Wielkiej wychodzi kilka szlaków turystycznych:
– czarny na Kotarnicę (dalej na Romankę),
– żółty na Przełęcz Przysłopy,
– zielony w kierunku Uszczawnego i Pilska,
– ścieżka do schroniska studenckiego AKT „Dobrodziej”;
— miejscowość stanowi dobry punkt wypadowy na wędrówki w masywy Romanki, Rysianki i Pilska;
— Dolina Sopotni Wielkiej oferuje dodatkową atrakcję w postaci „szlaku wodospadów” z licznymi mniejszymi kaskadami;
— spacer doliną odbywa się szeroką, wygodną drogą (odcinki dostępne także dla wózków i rowerów);
— miejsce bezpłatne i ogólnodostępne, bardzo popularne wśród turystów odwiedzających Beskid Żywiecki.
Wodospad Czarownic inna nazwa Wodospad Ciężkowicki (Ciężkowice, Małopolska)
— naturalny wodospad schodkowy o łącznej wysokości ok. 14 m (dwa progi z piaskowca ciężkowickiego);
— wodospad tworzy potok Ostruszanka;
— z dołu (z dna jaru) zwykle widać głównie dolny próg — górna część bywa niewidoczna z typowego punktu obserwacyjnego;
— najlepiej prezentuje się po większych opadach deszczu (wtedy ma największy przepływ i jest najbardziej efektowny);
— latem, przy dłuższej suszy, przepływ jest niewielki — czasem spływa jedynie cienka strużka, a wodospad może niemal zanikać;
— zimą często tworzy się lodospad;
— spadająca woda wyżłobiła w piaskowcu typowe kotły eworsyjne;
— miejsce ma silny „legendowy” klimat — nazwa nawiązuje do opowieści o sabatach czarownic (oraz legendy o łzach dziewczyny, które miały dać początek strumieniowi);
— atrakcja dostępna pieszo, trasa krótka, ale miejscami wymagająca ostrożności;
— wodospad znajduje się na końcu Wąwozu Ciężkowickiego (Wąwozu Czarownic);
— wąwóz ma ok. 45 m długości i wysokie, skalne ściany (kilkanaście metrów);
— panuje tu wilgoć i cień — po deszczu bywa błotniście i ślisko;
— zejście do wąwozu jest strome, zwykle z poręczami/schodami;
— dojście prowadzi niebieskim szlakiem, a wejście jest przy drodze z Ciężkowic w stronę Staszkówki (często obok małego, zwykle płatnego parkingu).
Wodospad Złockie (Beskid Sądecki, okolice Piwnicznej-Zdroju)
— niewielki, naturalny wodospad położony w Beskidzie Sądeckim, w rejonie Złockiego (część Piwnicznej-Zdroju);
— mniej znany i rzadziej odwiedzany niż popularne wodospady górskie, co sprzyja spokojnemu zwiedzaniu;
— nie jest wysoki ani potężny — jego siłą jest kameralny charakter i naturalne otoczenie;
— największe walory wizualne zyskuje zimą, gdy przy niskich temperaturach zamienia się w efektowny lodospad;
— w mroźnych dniach tworzą się tu rozbudowane lodowe formacje, przyciągające fotografów i miłośników zimowych krajobrazów;
— najlepiej prezentuje się po okresach większej wilgotności oraz w czasie stabilnych mrozów;
— atrakcja szczególnie polecana osobom szukającym mniej uczęszczanych, dzikich miejsc;
— dostęp pieszy, dojście możliwe lokalnymi ścieżkami i szlakami w rejonie Złockiego (dokładna lokalizacja bywa wskazywana lokalnie);
— brak infrastruktury turystycznej przy samym wodospadzie — warto zachować ostrożność, zwłaszcza zimą;
— miejsce bezpłatne, dostępne przez cały rok, najbardziej widowiskowe w sezonie zimowym.
Lodospady w Rudawce Rymanowskiej (Beskid Niski, Podkarpacie)
— sezonowa atrakcja zimowa, powstająca w przełomie rzeki Wisłok w Rudawce Rymanowskiej (gmina Rymanów);
— nie jest to pojedynczy wodospad, lecz zespół imponujących formacji lodowych tworzących się na stromych, skalnych brzegach doliny;
— lodospady powstają z wody spływającej po skałach, która przy dłuższych i stabilnych mrozach zamarza, tworząc sople, lodowe kaskady i „ściany lodu”;
— zjawisko ma charakter ulotny — występuje wyłącznie zimą, przy odpowiedniej kombinacji wcześniejszych opadów i ujemnych temperatur;
— w sprzyjających warunkach tworzą się bardzo rozbudowane formacje, nazywane m.in. „lodową katedrą” lub „płaczącą ścianą”;
— uznawane za jedną z najciekawszych zimowych atrakcji Beskidu Niskiego i całego Podkarpacia;
— szczególnie atrakcyjne wizualnie we wczesnych godzinach porannych, gdy lodowe struktury są oświetlane słońcem;
— miejsce chętnie odwiedzane przez fotografów oraz obserwatorów przyrody zimowej;
— dostęp pieszy z parkingu w Rudawce Rymanowskiej (kilkanaście minut spokojnego marszu wzdłuż rzeki);
— brak oficjalnych oznakowanych ścieżek bezpośrednio pod lodospady — poruszanie się odbywa się terenowo;
— uwaga na bezpieczeństwo: nie należy wchodzić bezpośrednio pod lodospady ani pod lodowe nawisy (ryzyko odrywania się sopli i bloków lodu);
— zalecane dobre obuwie zimowe, raczki oraz zachowanie dużej ostrożności przy poruszaniu się po lodzie i zamarzniętych brzegach rzeki;
— atrakcja bezpłatna, dostępna wyłącznie w warunkach zimowych, zależna od pogody.
Wodospady na Czarnym Potoku / Wodospad Czarny Potok (Świeradów-Zdrój–Czerniawa-Zdrój, Góry Izerskie)
— zespół kilku niewielkich, blisko położonych kaskad na Czarnym Potoku (zwanym też miejscami Czerniawskim Potokiem), często opisywany jako „największe wodospady” w Górach Izerskich w ujęciu całej serii progów;
— lokalizacja: powyżej Czerniawy-Zdroju, w rejonie Świeradowa-Zdroju, w sercu Gór Izerskich;
— na odcinku ok. 3 km potok ma bardzo duży spadek (ok. 500 m), co tworzy dynamiczny, górski charakter kaskad;
— przy potoku znajduje się zapora przeciwrumoszowa — jej zadaniem jest zatrzymywanie kamieni i głazów niesionych przez wartki nurt;
— wodospady najlepiej prezentują się po opadach oraz wiosną, gdy przepływ jest większy;
— zimą mogą tworzyć się lodowe formacje na progach i przy brzegach potoku;
— dojście piesze zielonym szlakiem turystycznym prowadzącym ze Świeradowa-Zdroju w stronę Schroniska na Stogu Izerskim i dalej na Smrek — szlak biegnie wzdłuż Czarnego Potoku;
— trasa ma charakter spacerowo-wędrówkowy (leśne odcinki, miejscami blisko wody), dobra dla osób szukających krótkiej atrakcji „po drodze”;
— bezpieczeństwo: po deszczu i zimą bywa ślisko na kamieniach i przy progach — warto mieć buty z dobrą podeszwą.
Czarnostawiańska Siklawa (Tatry Wysokie)
— kaskadowy wodospad położony w Dolinie Rybiego Potoku, powyżej Morskiego Oka;
— tworzą go wody Czarnostawiańskiego Potoku, wypływającego z Czarnego Stawu pod Rysami i uchodzącego do Morskiego Oka;
— wodospad nie jest pojedynczym spadem — składa się z dwóch wyraźnie oddzielonych progów;
— górne kaskady znajdują się bezpośrednio poniżej Czarnego Stawu pod Rysami (ok. 1570–1580 m n.p.m.);
— dolne kaskady położone są kilkadziesiąt metrów powyżej tafli Morskiego Oka (ok. 1460–1470 m n.p.m.);
— różnica wysokości pomiędzy Czarnym Stawem a Morskim Okiem wynosi ok. 188 m, co nadaje potokowi bardzo stromy charakter;
— Czarnostawiański Potok jest krótki (ok. 500 m), ale silnie nachylony, dzięki czemu tworzy efektowne wodospady;
— w literaturze i na mapach nazwą „Czarnostawiańska Siklawa” określa się zarówno górne, jak i dolne kaskady;
— szacunkowa wysokość pojedynczych progów: ok. 30–40 m (górny) oraz ok. 30 m (dolny);
— wodospady są widoczne ze znakowanego czerwonego szlaku prowadzącego od Morskiego Oka do Czarnego Stawu pod Rysami;
— najlepiej prezentują się w okresie zwiększonego przepływu wody (po opadach i podczas wiosennych roztopów);
— zimą potok bywa częściowo zlodzony, a kaskady przybierają surowy, wysokogórski charakter;
— teren znajduje się na obszarze Tatrzańskiego Parku Narodowego — obowiązuje bilet wstępu;
— Czarnostawiańska Siklawa jest jedną z najbardziej malowniczych, choć mniej rozpoznawalnych atrakcji wodnych w rejonie Morskiego Oka, często oglądaną „przy okazji” wędrówki między dwoma tatrzańskimi stawami.
Wodospad Wielki na Majdańskim Potoku (Obidza, Beskid Sądecki)
— naturalny wodospad o wysokości ok. 5 m;
— znajduje się w Obidzy (gmina Łącko), na osiedlu Majdan, w Paśmie Radziejowej;
— wodospad tworzy Majdański Potok (Potok Majdan);
— miejsce jest poza znakowanymi szlakami, dlatego bywa mało znane i rzadziej odwiedzane;
— dojście od najbliższego miejsca do zatrzymania auta zajmuje zwykle ok. 10 minut (krótko, ale końcówka potrafi być stroma);
— przy wodospadzie woda wyżłobiła „banior” (zagłębienie/kocioł w korycie potoku);
— najlepszy efekt po opadach i wiosną (większy przepływ), a zimą często tworzy się lodospad i sople;
— uwaga na dostęp: w ostatnich latach pojawiały się informacje, że dojście prowadzi przez teren prywatny i mogą być tablice zakazu wstępu (warto to uwzględnić przed wyjazdem);
— bezpieczeństwo: po deszczu i zimą bywa ślisko na zejściu i przy progach skalnych — przydadzą się buty z dobrą podeszwą.
Wodospad na Mosornym Potoku (Zawoja, Beskid Żywiecki)
— naturalny wodospad o wysokości ok. 8 m (jeden z najwyższych w Beskidach);
— znajduje się w Zawoi, na północnych stokach Mosornego Gronia (rejon Pasma Policy), w leśnym wąwozie;
— wodospad tworzy Mosorny Potok;
— do dojścia prowadzi niebieski szlak (ten sam, który idzie dalej na Mosorny Groń);
— dojście od miejsca parkowania najczęściej ok. 20–30 min w jedną stronę (ok. 1 km);
— trasa jest krótka i dobra „rodzinnie”, ale końcówka to strome zejście — są schodki i drewniane balustrady;
— próg wodospadu jest zbudowany z warstw fliszu karpackiego, a woda spada po kilku skalnych stopniach, co daje efekt „kaskady”;
— przy wodospadzie bywa ławka / miejsce na krótki postój;
— po deszczu i przy mokrej ziemi zejście bywa bardzo śliskie — warto mieć buty z dobrą podeszwą i uważać z dziećmi;
— spod wodospadu do Mosornego Gronia zostaje ok. 1 godzina marszu (dla chętnych na dłuższą trasę);
— wejście bezpłatne, dostęp przez cały rok.
Kaskada Myi (Przesieka, Karkonosze – Sudety Zachodnie)
— niewielki wodospad o wysokości ok. 5 m;
— położenie: na południe od Przesieki, w dolinie potoku Myja, przed jego ujściem do Podgórnej;
— wysokość terenu: ok. 547 m n.p.m.;
— kaskadę tworzą trzy progi skalne w dolnej części Myi (krótkie, „schodkowe” spadki);
— dojście jest oznakowane w terenie, miejscami z barierkami;
— podejście ma charakter leśny: wąska ścieżka, kamienie i korzenie — po deszczu i zimą bywa ślisko;
— najłatwiej dojść z Przesieki: od małego parkingu zwykle ok. 0,5 km i kilka minut spaceru;
— wstęp bezpłatny, dostępna przez cały rok;
— najlepszy efekt wizualny: wiosną (roztopy) i po opadach; zimą kaskada może tworzyć lodospad;
— przy samym wodospadzie brak typowego miejsca na dłuższy odpoczynek (stoły/ławki spotyka się raczej wcześniej, przy tablicy informacyjnej);
— ciekawostka: w okolicy rośnie zrośnięta para drzew (świerk z bukiem) po jednej stronie potoku.
Wodospad Ostrowskich (Siklawa Ostrowskich) – Wetlina, Bieszczady
— naturalny wodospad o wysokości ok. 5 m;
— położony w Wetlinie, w części wsi Stare Sioło, w bezpośrednim sąsiedztwie drogi wojewódzkiej nr 897;
— wodospad tworzy potok Słowiański, spływający spod Przełęczy Orłowicza i Smereka;
— znajduje się kilkadziesiąt metrów od ujścia potoku do Wetlinki;
— uznawany za najwyższy jednolity, pionowy spadek wody w Bieszczadach;
— dojście bardzo krótkie i łatwe — ok. 150 m od drogi, kilka minut spaceru;
— zejście pod wodospad jest krótkie, ale strome — wymagana ostrożność, zwłaszcza po deszczu;
— wodospad najlepiej prezentuje się po opadach i wiosną, przy większym stanie wody;
— zimą bywa częściowo oblodzony, a poza sezonem letnim widoczny nawet z drogi;
— miejsce popularne ze względu na łatwy dostęp, często odwiedzane przez turystów nocujących w Wetlinie;
— nazwa pochodzi od rodziny Ostrowskich, prowadzącej w pobliżu ośrodki turystyczne;
— atrakcja bezpłatna, dostępna przez cały rok.
Wodospad pod Diabelskim Mostem (Wisła Czarne, Beskid Śląski)
— sztuczny wodospad o wysokości ok. 8 m, powstały w latach 50. XX wieku;
— znajduje się w Wiśle-Czarnem, przy ul. Czarne, na potoku Wisełka (jednym z cieków źródłowych Wisły);
— położony tuż przy drodze, bardzo łatwo dostępny — idealny na krótki postój lub spacer;
— często nazywany także Wodospadem w Wiśle Czarnem lub potocznie „wodospadem na Wisełce”;
— w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się przepławki dla ryb (system małych progów wodnych);
— miejsce popularne spacerowo, odpowiednie dla rodzin, seniorów i osób bez górskiego doświadczenia;
— atrakcyjny przez cały rok — po opadach wody jest więcej, zimą bywa częściowo oblodzony;
— w pobliżu: stara karczma „Drewutnia”, zapora na Jeziorze Czerniańskim, Dolina Białej Wisełki, Zameczek Prezydenta RP;
— dobry punkt startowy lub przystanek w drodze na Baranią Górę i okolice źródeł Wisły;
— miejsce bezpłatne, dostępne o każdej porze dnia.
Kaskady Rodła (Wisła Czarne, Beskid Śląski)
— zespół ok. 25 naturalnych kaskad i progów rzecznych;
— wysokość pojedynczych progów: ok. 0,5–5 m (dwa najwyższe: ok. 3,5 m i 5 m);
— kaskady leżą na północno-zachodnich stokach Baraniej Góry;
— potocznie przypisywane Białej Wisełce, ale formalnie znajdują się na potoku Wątrobnym;
— dojście: łatwy spacer doliną, w większości asfaltową drogą (przyjazne dla rodzin, wózków i rowerów);
— pod koniec trasy asfalt się kończy, a ostatni odcinek do kaskad bywa błotnisty po deszczu;
— w rejonie kaskad widoczne są kotły eworsyjne (wyżłobienia skalne u podnóża progów);
— nachylenie koryta w odcinku kaskad: ok. 8–10%, co nadaje potokowi górski charakter;
— atrakcja bezpłatna i dostępna przez cały rok (zimą możliwe oblodzenia);
— nazwa „Kaskady Rodła” nadana 19.09.1987 r., nawiązująca do symbolu Rodła (stylizowany bieg Wisły).
Wodospad Pośny (Wodospady Pośny, Góry Stołowe – okolice Radkowa)
— zespół kilku niewielkich kaskad na potoku Pośna (bardziej „ciąg progów” niż jeden wysoki spad);
— wysokość terenu ok. 550 m n.p.m. (w źródłach spotyka się też ok. 481 m n.p.m. dla punktu w terenie);
— lokalizacja: Kotlina Kłodzka / Góry Stołowe, w pobliżu Skalnych Wrót i rejonu Szczelińca Wielkiego;
— historycznie kaskady wzmocniono w 2. poł. XIX w. drewnianymi zastawkami spiętrzającymi wodę (uruchamiane po opłacie);
— obecnie kaskady są najlepiej widoczne po większych opadach (na co dzień przepływ bywa mały, bo powyżej działa ujęcie wody pitnej);
— dojście możliwe kilkoma wariantami: od Drogi Stu Zakrętów (krótkie podejście), z Radkowa (spacerowo) lub z Pasterki (dłużej i bardziej terenowo);
— szlaki w okolicy: m.in. żółty (Radków – Pasterka – Szczeliniec) oraz połączenia z innymi trasami w PN Gór Stołowych;
— teren przy wodospadach to obszar cenny przyrodniczo (buczyna sudecka, domieszki jodły/jaworu/wiązów) – miejscami obowiązują ograniczenia;
— przy wodospadach zachowały się elementy dawnej infrastruktury turystycznej (m.in. pomnik/tablica pamiątkowa, ślady „skarbonki”/dawnych urządzeń).
Wodospad Dusiołek (potok Dusica, Beskid Mały – wieś Las)
— największy wodospad w Beskidzie Małym;
— wysokość podawana w źródłach: ok. 3–5 m (najczęściej ok. 3 m, czasem ok. 5 m);
— wodospad tworzy potok Dusica (spotyka się też nazwę: Wodospad Dusica);
— położony w stromym, bukowym jarze na południowych stokach Pasma Łamanej Skały;
— znajduje się kilkadziesiąt metrów poniżej Groty Komonieckiego;
— dojście najczęściej ze wsi Las (ul. Komonieckiego), nie zawsze prowadzi tu oficjalnie znakowany szlak – miejscami są ścieżki/nieformalne oznaczenia;
— trasa ma charakter leśny: fragment szeroką drogą, końcówka wzdłuż potoku (kamienie potrafią być śliskie po deszczu);
— atrakcja bezpłatna, całoroczna, zimą możliwe oblodzenia i lodowe formy.
Wodospad Roztoki (Stryszawa Roztoki, Beskid Żywiecki / pasmo jałowieckie)
— niewielki, ale bardzo malowniczy wodospad o wysokości ok. 5 m (brak „oficjalnych” danych – warto traktować jako wartość orientacyjną);
— znajduje się przy żółtym szlaku prowadzącym ze Stryszawy na Jałowiec;
— wodospad leży na Potoku Upornym;
— tworzy podwójny spad w skalnym, zacienionym jarze;
— dojście ułatwiają schody z poręczami, dzięki którym można zejść do podnóża;
— u dołu znajduje się kocioł eworsyjny;
— ciekawostka: przy kotle wyrzeźbiono „oko kamiennego wieloryba” (na charakterystycznym głazie);
— w sąsiedztwie stoi głaz z tablicą poświęconą kard. Stefanowi Wyszyńskiemu (miał tu odpoczywać podczas spacerów w latach 60. XX w.);
— dojście możliwe m.in. ścieżką przyrodniczą im. Stefana Wyszyńskiego z przysiółka Roztoki lub z centrum Stryszawy (okolice kościoła św. Anny);
— miejsce bezpłatne, dostępne przez cały rok (po deszczu bywa ślisko na stopniach i kamieniach).
Wodospad przy Młynie w Iwli (Iwla, gm. Dukla, Beskid Niski)
— najbardziej znany wodospad Beskidu Niskiego;
— wysokość głównego progu ok. 4–4,5 m (szerokość progu ok. 6 m);
— położony na potoku Iwielka, na obrzeżach wsi Iwla;
— woda spada do dużego kotła eworsyjnego (zagłębienie ok. 15 × 20 m);
— poniżej głównego progu znajduje się dodatkowa kaskada o wys. ok. 1,5 m oraz oczko wodne;
— wodospad leży w skalnym przełomie zbudowanym z warstw fliszu karpackiego (łupki menilitowe, rogowce);
— ok. 200 m powyżej wodospadu do Iwielki uchodzi Potok Czernicki, tworząc niewielkie kaskady;
— obiekt ma status pomnika przyrody nieożywionej (od 2002 r.);
— nazwa nawiązuje do ruin niedokończonego młyna wodnego, których fundamenty znajdują się ok. 30 m poniżej progu;
— wodospad położony jest blisko drogi, dojście krótkim spacerem przez łąki;
— w pobliżu przebiega Szlak Rowerowy Gminy Dukla;
— miejsce znane m.in. z plenerów filmowych do filmu „Wino truskawkowe”;
— atrakcyjny przez cały rok, szczególnie po opadach; teren bywa śliski przy korycie potoku.
Wodospad na Wisłoczku (Wisłoczek koło Rymanowa, Beskid Niski)
— wysokość progu ok. 3 m (naturalna kaskada na skalnym progu);
— wodospad znajduje się na potoku Wisłoczek, w pobliżu wsi Wisłoczek, niedaleko Rudawki Rymanowskiej;
— miejsce położone jest na wys. ok. 440 m n.p.m.;
— atrakcja jest bezpłatna i dostępna przez cały rok;
— zimą często zamarza, tworząc efektowne lodospady (popularne miejsce wśród morsów i fotografów);
— wodospad leży przy studenckiej bazie namiotowej „Wisłoczek” (SKPB Rzeszów) – w okolicy są wiaty, stoły/ławy i miejsce na ognisko;
— dojazd autem możliwy drogą Rudawka Rymanowska → Wisłoczek; zejście do bazy i wodospadu jest oznakowane (mostek i schodki);
— w pobliżu przebiega czerwony szlak (m.in. w kierunku Rymanowa-Zdroju);
— ciekawostka: przy wodospadzie dobrze widać warstwy fliszu karpackiego, z którego zbudowany jest Beskid Niski.
Wodospad Czercz (Piwniczna-Zdrój, Kosarzyska, Beskid Sądecki)
— sztuczny wodospad o wysokości ok. 4 m;
— znajduje się na potoku Czercz, lewobrzeżnym dopływie Popradu;
— położony w dzielnicy Kosarzyska, na terenie osiedla willowego;
— wysokość terenu ok. 390 m n.p.m.;
— wodospad zbudowany z kamiennych bloków, z uregulowanym korytem;
— bardzo łatwy dostęp — prowadzi do niego bulwar spacerowy wzdłuż potoku;
— dojazd samochodem wygodny, wodospad położony tuż przy drodze;
— okolica spokojna, dobra na krótki spacer i odpoczynek przy szumie wody;
— atrakcja bezpłatna, dostępna przez cały rok;
— ciekawostka historyczna: w czasie II wojny światowej wzdłuż doliny Czercza przebiegał szlak kurierski z Warszawy do Budapesztu;
— ciekawostka techniczna: dawniej energia potoku wykorzystywana była do napędu papierni, tartaków i młynów.
Duży Wodospad na Łomniczance (Łomnica-Zdrój, Beskid Sądecki)
— naturalny wodospad na potoku Łomniczanka, w Paśmie Jaworzyny Krynickiej;
— wysokość wodospadu ok. 3 m, szerokość progu ok. 7 m;
— woda spływa trzema strugami po spękanym piaskowcu do kotła eworsyjnego o głębokości do ok. 1,6 m;
— położony w górnej części Łomnicy-Zdrój (osiedle Martyniaki), po wschodniej stronie drogi przez wieś;
— teren znajduje się na wys. ok. 520 m n.p.m.;
— wodospad tworzy się na naturalnym progu skalnym z piaskowca krynickiego;
— obiekt objęty ochroną jako pomnik przyrody nieożywionej (ochrona od 1973 r.);
— poniżej wodospadu występują liczne źródła wód mineralnych – szczawy wodorowęglanowo-wapniowo-magnezowe;
— część źródeł jest ujęta i dostępna bezpłatnie dla mieszkańców i turystów;
— okolice Łomnicy-Zdrój to rejon największego nagromadzenia szczawów w Beskidzie Sądeckim;
— dojście bardzo łatwe — dojazd samochodem z drogi krajowej 87, następnie krótkie zejście schodkami z zatoczki parkingowej;
— miejsce bezpłatne, dostępne przez cały rok;
— w pobliżu przebiegają znakowane szlaki piesze prowadzące m.in. w kierunku Hali Łabowskiej i Pasma Jaworzyny Krynickiej.
Sarni Wodospad (Dolina Białego, Zakopane, Tatry)
— niewielki, malowniczy wodospad na Białym Potoku (ciąg pieniących się kaskad w Dolinie Białego);
— lokalizacja: Dolina Białego, w rejonie Zakopanego; trasa prowadzi żółtym szlakiem;
— dojście najczęściej od okolic Wielkiej Krokwi (Skocznia), przez krótki odcinek czarnego szlaku i wejście do doliny;
— czas przejścia: ok. 45–60 min w jedną stronę (zależnie od tempa), zwykle ok. 2 h w obie strony z postojami;
— dystans pętli/spaceru do wodospadu i z powrotem: ok. 5 km; przewyższenie ok. 230–240 m;
— trasa w większości łagodna, ale tuż przed wodospadem jest wyraźnie stromiej (skalne stopnie) – dzieciom często trzeba pomóc;
— szlak prowadzi wzdłuż potoku, kilka razy przechodzi przez mostki; miejscami ekspozycja nad wodą – ostrożnie z młodszymi dziećmi;
— formalnie bywa opisywany jako „pod wózek”, ale w praktyce to słaby wybór dla wózków (nierówności, kamienie, podejście przy końcówce);
— dolina leży na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – obowiązuje bilet wstępu;
— zimą kaskady potrafią zamarzać i tworzą lodowe formacje; po deszczu i w chłodzie bywa ślisko – przydadzą się dobre buty (zimą często raczki);
— przy wodospadzie jest świetne miejsce na krótki odpoczynek; chętni mogą iść dalej w stronę Drogi nad Reglami / podejścia na Sarnią Skałę.
Wodospad Poidło (Góry Izerskie, okolice Świeradowa-Zdroju)
— niewielki, sztucznie utworzony wodospad (kaskada) na potoku Wodopój;
— lokalizacja: przy Drodze Sudeckiej, mniej więcej w połowie trasy Świeradów-Zdrój – Rozdroże Izerskie (okolice drogi na Szklarską Porębę);
— wysokość terenu ok. 590 m n.p.m.;
— wodospad leży kilkanaście metrów od ruchliwej szosy, ale jest schowany wśród drzew i ma kameralny charakter;
— kaskada nie jest oznakowana wprost — najłatwiej szukać brązowej tabliczki „Grób Liczyrzepy” (punkt orientacyjny tuż obok);
— dojazd samochodem bardzo łatwy: jadąc od Świeradowa, kawałek za tabliczką „Grób Liczyrzepy” po lewej stronie jest mały parking;
— dojście krótkie, spacerowe — obejście miejsca zwykle zajmuje ok. 15–20 minut;
— przy potoku są dwa klimatyczne mostki (pod drogą asfaltową i pod leśną), często uznawane za dodatkową atrakcję;
— potok Wodopój wypływa z północnych zboczy Wysokiego Grzbietu, a kilkanaście metrów za kaskadą uchodzi do Kwisy;
— miejsce spokojne i fotogeniczne, szczególnie po opadach i w półcieniu lasu;
— ciekawostka: przed wojną obszar miał status pomnika przyrody.
Wodospad w Ślesinie (Ujście Kanału Zrzutowego do Jeziora Ślesińskiego)
— dojście: kilka–kilkanaście minut spacerem od Jeziora Ślesińskiego (okolice wsi Głębockie);
— charakter miejsca: efektowna kaskada – ujście Kanału Zrzutowego z ciepłą wodą z elektrowni, lokalnie nazywana „Wodospadem”;
— bezpieczeństwo: brzegi i kamienie mogą być śliskie, szczególnie przy wysokim stanie wody – zachować ostrożność;
— w pobliżu: Jezioro Ślesińskie (plaże, sporty wodne), trasy spacerowe i rowerowe, przystań Marina, możliwość obserwacji „ciepłej wody” nawet poza sezonem letnim.
Wodospad Jodłówki (Tannwasserfall)
— wysokość: główny ok. 2 m, powyżej jeszcze 2 mniejsze kaskady (1–1,5 m);
— dojście: stroma, kamienista ścieżka w Dolinie Jodłówki nad Borowicami, ok. 20–30 minut w jedną stronę (w zależności od punktu startu);
— charakter miejsca: kameralny, mało znany zespół kaskad w granitowym korycie potoku;
— bezpieczeństwo: śliskie głazy, miejscami grząsko i dziko – dobre buty trekkingowe obowiązkowe;
— w pobliżu: Borowice, Droga Chomontowa, zbocza Suszycy i Jeleńca, spokojna alternatywa dla zatłoczonych wodospadów Karkonoszy.
Wodospad Kropelka (Piechowice–Górzyniec)
— wymiary: ok. 2 m wysokości i ok. 5 m szerokości;
— dojście: ok. 10–15 minut / ~500 m od końca ul. Izerskiej (za pętlą autobusową w Górzyńcu) – potem krótko leśną ścieżką;
— lokalizacja: formalnie teren Kopańca (gmina Stara Kamienica), ale najczęściej podaje się Piechowice–Górzyniec;
— bezpieczeństwo: zimą lód przy brzegu i śliskie kamienie/beton – ostrożnie, dobre buty i uważne schodzenie do wody (morsowanie);
— w pobliżu: Bobrowe Skały (zielony szlak, punkt widokowy na Karkonosze), spokojne trasy spacerowe wzdłuż Małej Kamiennej.
Zapora przeciwrumowiskowa w Złatnej (Złatna Huta)
— wysokość: ok. 6–7 m (tworzy malowniczy wodospad i kaskady na potoku Bystra);
— charakter miejsca: sztuczny próg przeciwrumowiskowy na górskim potoku, dziś pełniący funkcję atrakcyjnego wodospadu;
— dojście: bardzo łatwe – ok. 100 m od parkingu w Złatnej Hucie, szeroką, utwardzoną ścieżką wzdłuż potoku;
— bezpieczeństwo: kamienie i próg bywają śliskie, szczególnie po deszczu i zimą;
— w pobliżu: miejsce biwakowe (wiata, ławki, palenisko), czarny szlak na Rysiankę i Halę Lipowską, popularne miejsce morsowania zimą.
Wodospad Trójcy Świętej (na potoku Glinne)
— wysokość: ok. 3 m;
— lokalizacja: Korbielów, przy ul. Beskidzkiej (naprzeciw remizy OSP);
— charakter miejsca: niewielki, malowniczy wodospad z naturalnym basenem o głębokości do ok. 1,5 m, popularny latem do schłodzenia się i zimą do morsowania;
— dojście: bardzo łatwe – przy drodze, bez długiego podejścia;
— bezpieczeństwo: brak wirów i kotła eworsyjnego, ale dno bywa śliskie; dzieci tylko pod opieką dorosłych, zimą utrudniony dostęp;
— parking: płatny, przy Zajeździe Smrek (ul. Beskidzka 82);
— w pobliżu: szlaki piesze Beskidu Żywieckiego, punkty gastronomiczne i toalety, dobra miejscówka na krótki postój spacerowy.
Wodospady Kacwin „Pod Mynaszką” (potok Kacwinianka, Pogórze Spiskie)
— wysokość / szerokość: ok. 7 m / ok. 10 m;
— charakter miejsca: największy naturalny wodospad Pogórza Spiskiego, objęty ochroną (od 1982 r.);
— lokalizacja: centrum Kacwina, poniżej mostu przy kościele Wszystkich Świętych;
— dostępność: bardzo trudna – strome skarpy, prywatne posesje; w praktyce niedostępny do zwiedzania;
— uwagi: oglądany głównie z daleka; brak oficjalnego dojścia.
Wodospady Kacwin „Pod Upłazem” (potok Kacwinianka, Pogórze Spiskie)
— wysokość: kilka progów (kaskady);
— charakter miejsca: malowniczy wodospad progowy przy granicy polsko-słowackiej, najłatwiej dostępny z całej dwójki;
— dojście: ok. 15–20 min od parkingu (ok. 1 km drogą z zakazem wjazdu), następnie schodkami;
— bezpieczeństwo: śliskie stopnie i krawędzie – zachować ostrożność;
— infrastruktura: tablica informacyjna, ławki, wiata;
— parking: mały parking na końcu wsi przed zakazem wjazdu (wsp. ok. 49.3590, 20.2941);
— w pobliżu: Szlak Wokół Tatr, widoki na Tatry, spokojna trasa pieszo-rowerowa.
Zapora pod Nosalem (Tama pod Nosalem)
— gdzie: Zakopane, okolice Kuźnic / Murowanicy, na potoku Bystra (przy początku zielonego szlaku na Nosal);
— charakter miejsca: kamienna zapora z lat 1899–1902, dziś tworzy przyjemne kaskady i jest fajnym „punktem startowym” na Nosal;
— dojście: kilka–kilkanaście minut spacerem od przystanku Murowanica (trasa w stronę Kuźnic);
— bezpieczeństwo: mokre kamienie i „wypolerowane” skały bywają bardzo śliskie po deszczu i zimą – buty z dobrą podeszwą;
— w pobliżu: zielony szlak na Nosal (ok. 35–40 min na szczyt), Kuźnice i dolna stacja kolejki na Kasprowy Wierch, Dolina Bystrej, Jaszczurówka.
Wodospad Magurski (Folusz, Magurski Park Narodowy)
— wysokość: ok. 7 m (dwie kaskady łącznie);
— lokalizacja: Folusz, Magurski Park Narodowy (stok Kosmy i Kosińskiej; próg ok. 490 m n.p.m.);
— dojście: zielonym szlakiem z Folusza ok. 20–25 min (wariant ścieżką „Folusz” z Diablim Kamieniem: zwykle 30–40 min do wodospadu);
— charakter miejsca: największy wodospad Beskidu Niskiego; najlepiej wygląda po deszczach i wiosną, latem bywa tylko strużka;
— bezpieczeństwo: kamienie przy progu są śliskie po opadach; po drodze możliwe brodzenie/przeskok przez potok – warto mieć nieprzemakalne buty;
— infrastruktura: ławki i tablice informacyjne przy szlaku, pieczątka do Magurskiej Odznaki Terenowej;
— bilety: wejście do MPN płatne w sezonie 1.05–31.10;
— w pobliżu: Diabli Kamień na ścieżce przyrodniczej „Folusz”, ruiny tartaku w dolinie Kłopotnicy, smażalnie/łowiska pstrąga w Foluszu.
Wodospad Spad (Szczawa)
— wysokość: ok. 2,2 m, ale przy wyższym stanie wód robi wrażenie (duża masa wody);
— lokalizacja: Szczawa, osiedle Koszarki, na rzece Kamienica Gorczańska (tuż przy drodze woj. 968);
— charakter miejsca: woda spada dwiema strugami – prawa mocniejsza i prawie pionowa, lewa spływa po skalnych stopniach; naturalny próg na twardych ławicach piaskowca;
— dojście: łatwe i krótkie – najczęściej od parkingu Bukówka: przez most w stronę osiedla, zaraz za nim w lewo na drugi most i dalej asfaltem ok. 5 min do wodospadu;
— bezpieczeństwo: zejście do podstawy bywa niewygodne i śliskie (kamienie, mokre płyty) – uważaj po deszczu i zimą;
— w pobliżu: przy parkingu często są stoiska lokalnych gospodarzy (sery, miody); dobre miejsce na krótki postój przy trasie przez Gorce i Beskid Wyspowy.
Wodospad Trzy Wody (Kombornia, Czarnorzecko–Strzyżowski Park Krajobrazowy)
— wysokość / szerokość: ok. 5 m / ok. 6 m u podstawy (ok. 2 m w górnej części);
— charakter miejsca: największy i najbardziej malowniczy wodospad Czarnorzecko–Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego; wodospad skalny na wychodni piaskowca ciężkowickiego;
— lokalizacja: Kombornia, gm. Korczyna (przysiółek Mroczki / Napiaskowy Las), północny stok pasma Działu;
— dojście: krótka ścieżka przyrodnicza (ok. 1 km w jedną stronę, 30–40 min spokojnego spaceru); trasa oznakowana (czarny/czerwony szlak edukacyjny);
— uwagi: ilość wody silnie zmienna – najlepiej wygląda wiosną i po deszczach, latem bywa bardzo skromny;
— w pobliżu: Zaginione Skałki (piaskowce ciężkowickie), ślady dawnych drzew żywicowanych, wieża widokowa w Czarnorzekach, Rezerwat Prządki, okolice Krosna.
Dymiąca Woda (Tatry Polskie)
— wysokość: ok. 80–100 m (najwyższy wodospad w Polsce);
— charakter miejsca: wodospad okresowy, wysoka i wąska struga o swobodnym spadku;
— lokalizacja: próg Wyżniego Czarnostawiańskiego Kotła, nad Czarnym Stawem pod Rysami;
— cecha szczególna: przy wietrze rozpylona woda unoszona jest ku górze – efekt „dymienia”;
— dostępność: widoczny ze szlaku w rejonie Czarnego Stawu pod Rysami (bez bezpośredniego podejścia);
— uwagi: zimą z progu schodzą lawiny – obserwować wyłącznie z bezpiecznych miejsc.
Dwoista Siklawa (Tatry Wysokie, nad Morskim Okiem)
— wysokość: ok. 70 m;
— charakter miejsca: podwójny wodospad (Prosty i Skośny);
— lokalizacja: próg Spady, nad południowo-zachodnim brzegiem Morskiego Oka;
— dostępność: widoczna z czerwonego szlaku Morskie Oko → Czarny Staw pod Rysami;
— uwagi: zasilana wodami z rejonu Czarnego Stawu, zimą tworzy lodospady.
Buczynowa Siklawa (Tatry Wysokie, Dolina Roztoki)
— wysokość: ok. 1550 m n.p.m. (położenie progu);
— charakter miejsca: wodospad wielostrumieniowy, zasilany podziemnymi przepływami;
— lokalizacja: próg Dolinki Buczynowej, Dolina Roztoki;
— dostępność: widoczna przy żółtym szlaku (Dolina Pięciu Stawów → Krzyżne / Murowaniec);
— uwagi: zwykle woda wsiąka w piargi – efektowna głównie po większych opadach.
Jedlickie Kaskady (Kowary, potok Jedlica)
— charakter miejsca: sztuczne kaskady utworzone na zaporach przeciwrumoszowych z końca XIX w.;
— lokalizacja: Kowary, przy wejściu do Podziemnej Trasy Turystycznej Kopalnia Podgórze;
— pochodzenie: regulacja potoku Jedlica po powodzi w 1897 r.;
— dostępność: bardzo łatwa – tuż przy drodze i mostku prowadzącym do kopalni;
— uwagi: miejsce znane też jako wodospad Podgórze, atrakcyjne o każdej porze roku.
