Zamek Księcia Henryka w Staniszowie na Górze Grodna

Zamek Księcia Henryka to bardzo ciekawa atrakcja, chociaż z technicznego punktu widzenia nie jest prawdziwym zamkiem. Była to ruina z bardzo ciekawą historią, która została odbudowana i dziś można ją zwiedzać. Zamek znajduje się w Staniszowie, na zboczu góry Grodna (506 m n.p.m.), w okolicy zbiornika Sosnówka. Są to tereny znajdujące się w Kotlinie Jeleniogórskiej.

Zobacz co warto zobaczyć w Karpaczu.

Warto wiedzieć TL:DR:

— lokalizacja: Staniszów, zbocze góry Grodna (506 m n.p.m.), okolice zbiornika Sosnówka w Kotlinie Jeleniogórskiej;
— godziny otwarcia: maj–październik codziennie 10–17, listopad–kwiecień głównie w weekendy 10–17 (warto wcześniej sprawdzić);
— ceny biletów: 15 zł bilet normalny, 10 zł bilet ulgowy (emeryci i uczniowie do 25 lat);
— płatność: tylko gotówką, bilety kupuje się na miejscu;
— wejście na teren zamku jest darmowe, płatne jest tylko wejście do wnętrza i na wieżę widokową;
— rekomendowana trasa: 🏔️🚶‍♂️🟨 żółty szlak z parkingu przy ul. Złoty Widok w Sosnówce (ok. 1,2 km, ok. 96 m podejścia);
— przy zamku i parkingu nie ma toalety ani punktu gastronomicznego
— krótka i łatwa wycieczka z bardzo dobrymi widokami, dobra propozycja na szybki spacer w okolicy Karpacza i Jeleniej Góry.

Parking, bilety i trasa

Zamek można odwiedzić codziennie w okresie:

• od listopada do kwietnia w soboty i niedziele w godzinach 10–17;.
• od maja do października w godzinach 10–17.

Koszt biletów:

• bilet normalny – 15 zł;
• bilet ulgowy – 10 zł (emeryci i uczniowie do lat 25).

Uwaga: płatność tylko gotówką. Bilety można kupić wyłącznie na miejscu.

Zwiedzanie odbywa się samodzielnie, bez przewodnika. Na miejscu znajdziecie m.in. makietę oraz kilka tablic informacyjnych, z których można dowiedzieć się więcej na temat historii zamku.

Byłem w lutym, w poniedziałek, bez wcześniejszej zapowiedzi i zamek był otwarty. Co prawda był już zamykany o godzinie 16, ale udało mi się go zwiedzić. Od listopada do kwietnia lepiej zadzwonić na numer podany na oficjalnej stronie i upewnić się, że zamek będzie otwarty dla zwiedzających.

Na teren zamku można wejść bez biletu i zwiedzić go z zewnątrz. Płatne jest tylko wejście do zamku oraz na znajdującą się na nim wieżę widokową. Sam zamek to w praktyce dwie sale oraz wieża widokowa. Nie znajdziecie tam wielu eksponatów, ale na samą wieżę zdecydowanie warto wejść, ponieważ rozpościera się z niej widok na panoramę Karkonoszy oraz zbiornik Sosnówka.

Na zamku ani na parkingu nie ma toalety ani żadnego punktu gastronomicznego.

Rekomendowana trasa na Zamek Księcia Henryka

🏰🚶‍♂️🟨 Szlak żółty z „Parkingu dla gości Zamku Księcia Henryka” (przy ulicy Złoty Widok w Sosnówce) – ok. 1,2 km, ok. 96 m podejścia.

Na Zamek Księcia Henryka prowadzi kilka tras, ale ja rekomenduję trasę, która zaczyna się na „Parkingu dla gości Zamku Księcia Henryka”, znajdującym się przy ulicy Złoty Widok w Sosnówce. Jest to darmowy, dość duży parking, na którym raczej zawsze znajdziecie wolne miejsca. Kawałek dalej, przy samym szlabanie przy wejściu do lasu, znajduje się tzw. „Dziki parking” – są tam dosłownie 3–4 miejsca postojowe. Nie jestem pewien, czy można tam legalnie parkować, więc tego nie rekomenduję.

Parkując na głównym parkingu, warto odwiedzić punkt widokowy na zbiornik Sosnówka, który znajduje się naprzeciwko wjazdu na parking.

Z parkingu należy kierować się dalej drogą asfaltową w górę w stronę lasu. Jest to 🟨 żółty szlak, który w pewnym momencie, na granicy lasu, doprowadzi was do szlabanu. Oznacza on zakaz wjazdu samochodem, ale można go bez problemu ominąć pieszo i kontynuować wędrówkę żółtym szlakiem.

Po około 10–15 minutach marszu od parkingu zobaczycie tablicę informacyjną. W tym miejscu można skręcić w lewo na żółty szlak, który jest krótszy, ale bardziej stromy. Nie jest to bardzo wymagająca trasa, ale podejście jest odczuwalne. Od tego miejsca dojście zajmuje około 20 minut.

Można też iść prosto, wybierając dłuższą, ale łatwiejszą trasę, która nie jest oznaczona. Nie ma tam większych podejść, dlatego jest to dobre rozwiązanie dla osób szukających spokojniejszego spaceru. Trasa jest tylko trochę dłuższa i zajmuje około 30 minut.

Wejście na teren zamku jest darmowe, płatne jest jedynie wejście do środka oraz na wieżę widokową. Bilety nie są drogie, a widok z wieży jest naprawdę świetny, dlatego zdecydowanie polecam skorzystać z tej możliwości.

Niedaleko zamku znajduje się także „Punkt widokowy – Góra Grodna”. Znajdziecie go po prawej stronie, stojąc naprzeciwko zamku – około 100 metrów dalej. Warto również odwiedzić to miejsce.

Historia Zamku Księcia Henryka

Poniżej treść z powyższej tablicy informacyjnej:

„Kiedy ponad 10 lat temu na szczycie Grodnej, wzgórza nad zbiornikiem Sosnówka, rozpoczynał się proces rewitalizacji Zamku Księcia Henryka, mało kto wierzył w jego powodzenie. Nie było to łatwe zadanie, gdyż rozpoczęło się już od weryfikacji nazwy obiektu, który na mapach Karkonoszy oznaczony był jako „sztuczne ruiny”. Tymczasem kwerendy w Archiwum Jeleniogórskim pokazały, że archeolodzy odkryli tu XIII-wieczną ceramikę, a w karcie stanowiska archeologicznego zabytek został opisany jest jako „zamek myśliwski – XIII w.”. Później, już podczas remontu, odkryto tu drewnianą rurę – element dawnej infrastruktury, której datowanie określone zostało na pierwszą ćwierć XV w.

Właśnie tutaj właściciele majątku w pobliskim Staniszowie wznieśli ok. 1806 r. neogotycką budowlę, która była schronem myśliwskim i wieżą widokową. Po wojnie uległa ona powolnej degradacji i zapomnieniu. Formalnie obiekt nazywano „sztucznymi ruinami”, co skutecznie utrudniało uzyskanie pozwolenia na remont zabytku. Na szczęście zarówno zachowane archiwalia, jak i stan faktyczny obiektu (pozostałości po dawnych izbach i zadaszeniu) oraz dawne fotografie umożliwiły zabezpieczenie zabytku przed dalszą degradacją i jego rewitalizację.

W kolejnych latach odtworzono dawną funkcję Zamku jako schronu turystycznego. Uzupełniono ubytki w murze, odtworzono zadaszenia, stolarkę okienną i drzwiową oraz odbudowano strop międzykondygnacyjny i tarasy widokowe. Dziś Zamek stanowi atrakcyjny element składowy założenia parkowo-pałacowego w Staniszowie, wpisanego na listę Pomników Historii RP, i jest chętnie odwiedzany nie tylko przez mieszkańców Jeleniej Góry i okolic. Rozciąga się stąd fenomenalna panorama na całe Karkonosze, a sam Zamek „wyłonił się” z lasu dzięki wzorowej współpracy z Nadleśnictwem „Śnieżka”. Silne wiatry potrafią w tym miejscu wyrwać drzewa z korzeniami, tworząc szlak monumentalnych wywrotów na odcinku od parkingu w Sosnówce przy ulicy Złoty Widok.

Zamek stał się wizytówką nie tylko powiatu karkonoskiego, lecz całego województwa dolnośląskiego, gdyż to właśnie w tym miejscu rozpoczyna się jeden ze spotów reklamowych Dolnego Śląska. W bieżącym roku obiekt otrzymał nagrodę starosty karkonoskiego w kategorii „Rewaloryzacja obiektu zabytkowego na rzecz rozwoju turystyki w powiecie karkonoskim”. Odbywają się tu cykliczne wydarzenia kulturalne: „Warsztaty Archeologii Eksperymentalnej”, „Dzień matki i dziecka”, „Turniej Teatralno-Kuglarski”, warsztaty ekologiczne czy warsztaty terapeutyczne dla niepełnosprawnych „Pozwól sobie pomóc”.

Na zamek prowadzą trzy szlaki: z Marczyc, Staniszowa i Sosnówki, a symboliczne opłaty za wstęp na wieżę widokową i tarasy zamkowe przeznaczone są na utrzymanie obiektu, który na stałe wpisał się w weekendowe plany podkarkonoskich wycieczek.

Marcin Chalecki
archeolog podwodny

FUNDACJA ZAMEK KSIĘCIA HENRYKA„

Czy warto odwiedzić Zamek Księcia Henryka?

Moim zdaniem zdecydowanie tak. Jest to atrakcja, która nie jest zbyt wymagająca, ale nagradza nas kilkoma bardzo fajnymi punktami widokowymi. Do tego wejście na zamek kosztuje tylko 10–15 zł, co jak na obecne warunki jest wręcz nieprawdopodobnie niską ceną.

Na zamku można też zorganizować ognisko, spotkania z przewodnikiem, degustacje czy spotkanie z sokolnikiem. Wszystkie te atrakcje są dodatkowo płatne i trzeba się na nie wcześniej umówić. Więcej informacji na ten temat znajdziecie na oficjalnej stronie.

Co warto zobaczyć w okolicy?

W tym wpisie znajdziesz listę najciekawszych atrakcji w Karpaczu i okolicy.